De Magie van Heiligen

Door Joke en Ko Lankester

Joke en Ko Lankester; 500 pag; prijs € 7,95
Met 784 door Joke Lankester gemaakte foto's
Vormgeving Ko Lankester 2019
Uitgegeven door Circe in pdf, 2019
Alleen via onze site in pdf-formaat te koop.

De afgelopen jaren heeft Joke duizenden foto's gemaakt op vakanties en bij tentoonstellingen en opgravingen van onderwerpen die in onze boeken aan de orde zijn gekomen. Tenslotte wordt een bepaald onderwerp, bijvoorbeeld een god of godin, duidelijker als hier foto's bij staan. De afgelopen jaren zijn de mogelijheden voor foto's steeds beter geworden, door betere camera's en meer mogelijkheden om afbeeldingen op te nemen bij de tekst in pdfs.

Hoewel heiligen nog niet uitgebreid beschreven zijn in onze boeken, hadden we wel al lang het plan hier iets over te publiceren. Joke heeft dan ook heiligen gefotografeerd waar ze ze zag en die foto's kwamen nu goed van pas. Vaak wordt pas duidelijk wat een beeld of schilderij betekent als je je hebt verdiept in het leven van de betreffende heilige. Aan de andere kant wordt de tekst in ons boek vaak verhelderd door afbeeldingen, met een bijbehorende toelichting op diverse details. Het boek omvat ruim 500 pagina's en 784 door Joke gemaakte foto's.

Het belangrijkste thema in het boek is dat er een grote overeenkomst is tussen magie en de verering van heiligen. Binnen de kerk is magie altijd argwanend bekeken. Magiërs werden afgespiegeld als slechte mensen die uitsluitend op eigen voordeel uit waren en met list en bedrog probeerden argeloze christenen geld af te troggelen. Magie werd door de christenen gezien als slecht en afkeurenswaardig. Goede christenen hielden zich daar niet mee bezig. Toch bestond een groot gedeelte van de handelingen van heiligen uit het verrichten van magische handelingen. En die werden niet verricht om God, Jezus of Maria te eren, maar om er zelf beter van te worden. Voorbeelden hiervan staan al in het Oude Testament. Als de Farao het volk Israël niet wil laten gaan naar het beloofde land, gaat het er niet om dat de magie van de Egyptenaren wordt afgekeurd. Waar het om gaat, is dat de magie van Aäron en Mozes beter is dan die van de Egyptische priesters. Met magie roepen ze de tien plagen over de Egyptenaren af. Aäron slaat met zijn staf op de Nijl en verandert eerst het water in bloed en dan in een kikkerplaag. Als Mozes zijn staf in een levende slang verandert, kunnen de Egyptische priesters dat ook, maar de slang van Mozes doodt de slangen van de priesters.

Over de relatie tussen magie en de verering van heiligen is, voorzover wij weten, nooit eerder een boek geschreven. Op wetenschappelijke wijze is het boek verantwoord door een duidelijke bronvermelding. Veel schrijvers over heiligenverering, hebben veel informatie vrijwel letterlijk overgenomen uit het Handwörterbuch des deutschen Aberglaubens. Alleen vermelden ze dat niet, want het handwoordenboek is geschreven in tien delen tussen 1927 en 1941 en als moderne wetenschapper word je verondersteld zulke oude bronnen per definitie af te keuren. Oude bronnen hebben we altijd kritisch bekeken. Wat achterhaald was, hebben we naast ons neergelegd, maar we hebben niet het kind met het badwater weggegooid, vaak verrast over de waardevolle en accurate informatie die lang geleden was verzameld.