Wat is Wicca?

Wicca, ook wel Moderne Hekserij of De Oude Religie genoemd, is een natuurreligie, waarin we de Godin en de God centraal stellen. Wicca zijn we geworden door inwijding in de Gardneriaanse traditie (zie onder). We geven onze religie vorm en inhoud door het tijdens onze rituelen vieren van acht Jaarfeesten en dertien volle manen.

Wicca in deze vorm is na de Tweede Wereldoorlog in Engeland ontstaan. Wicca is wel gebaseerd op de religies uit de Nieuwe Steentijd, waarin een Grote Godin en haar partner, die vooral een Vegetatiegod was, overal in Europa en het Nabije Oosten werden vereerd. Gerald Gardner was de eerste heks die naar buiten trad en deze religie in brede kringen ingang deed vinden.

Wicca's zijn georganiseerd in Covens. Een Coven bestaat meestal uit 5-13 leden. Er zijn ook Solitaire Heksen, die niet in een Coven werken. Wicca's gebruiken soms magie om dingen te veranderen, maar gaan daar als regel op een terughoudende manier mee om.

De Godin en de God

De Godin zien we belichaamd in de Aarde en de Maan en de God zien we in de vruchten die de Aarde voortbrengt. De God is ook degene die de Aarde bevrucht en de jaarcyclus op gang zet. Zonder de God zou de Aarde dor en dood zijn. Zonder de Godin zou er helemaal geen Aarde zijn. De Godin en de God vormen een polariteit van elkaar aanvullende krachten. In de heidense religies van de Oudheid werden vele Godinnen en Goden vereerd. Vaak werd oorspronkelijk op een bepaalde plaats een Godin en de God vereerd. Hun namen betekenden simpelweg Vrouwe en Heer. Toen in de Brons- en IJzertijd steeds grote gebieden werden veroverd en samengevoegd, werden de plaatselijke Goden en Godinnen vaak opgenomen in het pantheon van het betreffende rijk. De titels uit de oudere talen werden daarbij tot eigennamen. De meeste Wicca's keren terug naar de oude gebruiken om in de religie slechts één Godin en één God te vereren, die alle facetten van het leven bestrijken.

Voor ons is de Godin vooral de Grote Moeder, die vruchtbaarheid en nieuw leven brengt, maar ook te maken heeft met aftakeling, het afsterven van de natuur en de zorg voor de overledenen. De God is voor ons vooral een Vegetatiegod. Hij bevrucht de Godin, waardoor de natuur elk jaar vrucht draagt, en sterft met de oogst - om het volgende jaar weer in de nieuwe vegetatie herboren te worden. De dood van de God moet je niet letterlijk zien. Het is een symbool voor de cyclus van de natuur, die het leven mogelijk maakt (zie onder). De Wijngod Dionysos is een verschijningsvorm van de Vegetatiegod die ons bijzonder aanspreekt. Door de Romeinen werd hij Bacchus genoemd. Op de startpagina van deze site hebben we uitgebreid aandacht aan deze God besteed.

Voor veel Wicca's is de God vooral een symbool van oerkracht en vruchtbaarheid. Bij de Grieken vertegenwoordigde Pan, met zijn ongeremde natuur en zijn bokkenpoten, staart en de horens van een bok, deze kant van de God. Pan bracht ook vervoering, met name door zijn muziek, en vruchtbaarheid. Hij werd daarom wel geassocieerd met Afrodite, de Godin van de liefde en de schoonheid, die door de Romeinen Venus wel genoemd.

De Godin en de God vormen een polariteit van elkaar aanvullende krachten. De polariteit schept een spanningsveld waaraan onze rituelen hun zeggingskracht ontlenen. De Godin en de God zijn niet ver weg, onder of boven de Aarde - ze zijn de wereld om ons heen en in onszelf.

In onze boek Encyclopedie van Westerse Goden en Godinnen gaan we vrij diep in op de betekenis van de Goden en Godinnen in de oude heidense religies.

De Jaarfeesten en Maanvieringen

Het vieren van de Jaarfeesten en Maanvieringen vormt een belangrijk onderdeel van onze religie. De Jaarfeesten zijn heilige momenten, die de cyclus van het jaar benadrukken door bepaalde punten in die cyclus te markeren. De Jaarfeesten zijn de oude zaai- en oogstfeesten die vanaf de Oudheid zijn gevierd en in gekerstende vorm tot de moderne tijd zijn blijven voortbestaan. In ons boek De acht Jaarfeesten beschrijven we het vieren van de traditionele Jaarfeesten. Ook geven we veel informatie over de oorsprong en betekenis van deze feesten. Op de pagina op deze site over de Jaarfeesten, wordt elk feest kort beschreven.

Voor Wicca's is de Maan verbonden met de Godin. De verschillende maanfasen weerspiegelen de Godin als jonge, vruchtbare vrouw, als moeder, en als oude, wijze vrouw. De oudste tijdrekeningen volgden een maankalender, waarbij twaalf of dertien manen door het jaar heen werden gevierd. De Maanfeesten zijn in de loop der eeuwen een beetje in de vergetelheid geraakt, maar door Wicca's weer in ere hersteld. Ons boek Het vieren van de Maanfeesten geeft aanwijzingen voor het zelf vieren van de Maanfeesten en vertelt je ook meer over de oorsprong en betekenis van de feesten. Op de pagina's op deze site over de Maanfeesten kun je ook veel informatie over de verschillende manen lezen.

De cyclus van de Zon en de cyclus van de Maan weerspiegelen de cyclus van de God en de Godin, die samen het leven verwekken en weer laten afsterven.

De rituelen

De vieringen van de Jaar- en Maanfeesten vinden plaats binnen een door ons getrokken magische Cirkel. De Cirkel is een oeroude vorm, die wel wordt gezien als de baarmoeder van de Godin. We hebben geen vaste tempel, maar kunnen op iedere willekeurige plaats door het trekken van de Cirkel een gewijde ruimte scheppen waarin we ons ritueel kunnen uitvoeren. De vier windrichtingen in de Cirkel vertegenwoordigen voor ons de vier elementen. Door het trekken van een pentagram in elke windrichting roepen we de kracht van het betreffende element op om onze Cirkel te beschermen. Voor ons is de wereld opgebouwd uit de vier elementen Water, Aarde, Vuur en Lucht. Water en Aarde zijn vrouwelijke elementen die de Godin vertegenwoordigen; Vuur en Lucht zijn mannelijke elementen die de God vertegenwoordigen.

De Cirkel en de daarin aanwezige Wicca's worden met geconsacreerd water en wierook gezegend. Water consacreren we door er op een rituele wijze zout aan toe te voegen. Zout is het element Aarde en water is natuurlijk het element Water. Samen vertegenwoordigen ze de Godin. De wierook verbindt geur (het element Lucht) en vuur ( het element Vuur) en samen vertegenwoordigen ze de God. Op deze manier kan alles in de Cirkel worden herleid tot het goddelijke dat zich binnen en buiten onszelf bevindt.

In het Noorden van onze Cirkel staat een altaar, waarop we een kaars branden voor de Godin en een voor de God. Er staat ook een beeldje van de Godin en een beeldje van de God. Gebruiksvoorwerpen als het wierookvat, de kelk en ons rituele mes, liggen op het altaar, tenzij we er bepaalde rituele handelingen mee verrichten.

In het ritueel drukken we de essentie van het Jaarfeest of Maanfeest dat we vieren uit. Binnen we Gardneriaanse Wicca zijn traditionele rituelen voor de Jaarfeesten doorgegeven, maar we hebben hier onze eigen vorm aan gegeven. Het zijn niet de rituelen die we in ons boek De acht Jaarfeesten geven. Het zijn onze Covenrituelen en die hebben we niet gepubliceerd. We zijn ze ook nog nergens op Internet tegengekomen. Voor de Maanvieringen bestonden geen Gardneriaanse rituelen en hiervoor hebben we onze eigen rituelen gemaakt. We hebben een tipje van de sluier opgelicht door in ons boek Heksen komen van de maan een samenvatting van deze rituelen te geven en de volledige tekst van het ritueel voor de Jachtmaan. In ons boek De kringloop van het leven - Wicca de Oude Religie gaan we vrij diep op de rituelen en de betekenis van Wicca in.

Inwijdingen en stromingen

Wicca word je door inwijding in een Coven. Wicca kent geen leken. Je wordt ingewijd tot Priester of Priesteres. Een inwijding is een symbolische dood en wedergeboorte in je nieuwe familie: de Coven. Daarom neem je in de Coven ook een nieuwe naam aan. Het priesterschap vereist toewijding en soms opoffering. Als anderen een beroep op je doen, kun je niet zeggen dat je daar even geen tijd voor hebt.

Wicca's die zijn ingewijd volgens de door Gerald Gardner gestarte traditie worden Gardnerians of Gardnerianen genoemd. Alex Sanders werkte een variant op de Garderiaanse Wicca uit en ingewijden in deze traditie worden Alexandrians of Alexandrijnen genoemd. Traditioneel zijn er drie inwijdingen. Door de Eerstegraads Inwijding word je gewoon Covenlid. Een Tweedegraads Inwijding betekent dat je in staat bent zelfstandig de rituelen uit te voeren en de groep te leiden. Een Derdegraads Inwijding is bedoeld voor paren die samen een nieuwe Coven stichten. Dianics zijn Wicca's die als regel alleen met vrouwen werken. De Godin is in deze stroming veel belangrijker dan de God. Dianics kennen meestal maar één inwijding. De Reclaiming-traditie is voortgekomen uit de Dianics, maar verschilt hier op bepaalde puten van. Er zijn ook Wicca's die niet uit de genoemde stromingen voortkomen. Soms claimen ze ingewijd te zijn in een familietraditie en noemen zich dan erfheks. Anderen claimen te zijn ingewijd in een oude traditie, die al voor Gardner actief was. Ze noemen zich Traditionele Heks, maar gebruiken ook andere namen. Anderen halen hun informatie uit boeken en van Internet. Ze wijden zichzelf in, of zeggen dat een inwijding niet nodig is om heks of Wicca te zijn. Ze noemen zichzelf Solitaire Heks of Vrije Heks of worden door anderen zo genoemd.

Wat is magie?

Magie is het gebruiken van occulte krachten om veranderingen tot stand te brengen in overeenstemming met je wil. Buitenstaanders en jonge mensen worden vaak gefascineerd door dit aspect van de Wicca. Magie werkt echter niet op een sensationele manier, zoals je ziet in tv-series als Charmed of Sabrina. Magie werkt op een veel subtielere manier, zodat je dingen tot stand brengt, waarvan buitenstaanders zeggen: "Goh, dat is ook toevallig!"

Het pentagram is een symbool voor kracht en bescherming, dat al duizenden jaren geleden werd gebruikt in het Nabije Oosten. In de Islamitische wereld is het pentagram overgenomen als veelgebruikt symbool. Voor Wicca's betekent het de kracht van de vier en elementen en de geest, die in het gebruiken van magie een rol spelen. In de Cirkel die Wicca's trekken worden pentagrammen getrokken in de vier windrichtingen om de Cirkel te beschermen.

Door de eeuwen heen is magie gebruikt om gewenste veranderingen tot stand te brengen. Binnen het Christendom is magie altijd afgekeurd, maar werd oogluikend toegestaan in een iets gekerstende vorm, bijvoorbeeld door een kruis te gebruiken in plaats van een pentagram en Maria, Jezus of een van de heiligen aan te roepen. Ook in wezen heidense magische spreuken werden op deze manier gekerstend. In de moderne samenleving is die dekmantel niet meer nodig voor wie de oude heidense gebruiken in ere wil herstellen.

Mogelijkheden om kennis te maken met de Wicca

Wicca is in Nederland een kleine beweging, bestaande uit verschillende autonome groepen, Covens genaamd. Het is niet eenvoudig om lid te worden van een Coven. Inwijding in een Coven is het eindresultaat van een jarenlange weg, die niet iedereen bereid is af te leggen. De laatste jaren geven veel mensen er de voorkeur aan zelfstandig of in een los groepsverband met Wicca om te gaan en bijvoorbeeld wel de Jaarfeesten en Volle Manen te vieren zonder te zijn ingewijd. Ook na een inwijding kun je ervoor kiezen solo te werken.

Als je belangstelling hebt voor de Wicca, maar er nog niet veel over weet, zijn er, naast onze eigen boeken, genoeg goede boeken op dit gebied te koop. De boeken van Janet en Stewart Farrar, Doreen Valiente, Ronald Hutton en Jan de Zutter zijn standaardwerken, die veel informatie geven over diverse deelgebieden van de Wicca. Voor verdere informatie zie de aangevolen boeken op de pagina Boekrecensies, waar je ook veel recensies van relevante boeken kunt vinden.

Veel informatie over Wicca is natuurlijk ook via Internet te vinden. Voor beginners is het vaak moeilijk een onderscheid te maken tussen goede sites met duidelijke en relevante informatie en sites van personen die zich nauwelijks in Wicca hebben verdiept en zich geroepen voelen daar toch iets over op hun site zetten. Lees in ieder geval een paar goede boeken, zodat je de informatie via Internet een beetje kunt plaatsen en beoordelen.

Uitgangspunten van de Wicca

De meeste Wicca's zien de Aarde als een levend wezen en eren haar als zodanig. Wicca's hebben geen heilige boeken, dogma's of stenen tempels. De aarde is hun boek en hun tempel is de Cirkel die ze zelf creëren. Ze hebben slechts enkele leefregels, zoals "Doe wat je wilt, mits het niemand schaadt." Dit houdt in dat je, als je deze weg wilt volgen, een grote eigen verantwoording zult moeten dragen.